ՄԵԿՈՒՍԱՐԱՆԻՑ

Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը` Մանուկ Մարգարյանի նախագահությամբ, երեկ վճռեց ազատազրկման դատապարտել այն քաղաքացիներին, որոնք կանխել եւ թույլ չէին տվել, որ իրագործվի Թալինում այս տարվա հունվարի 27-ին ՀՀ առաջին նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի հետ հանդիպման ժամանակ կազմակերպված սադրանքը։ Մարգարյանը ստիպված էր դատավճիռը հրապարակել «Ազատություն քաղբանտարկյալներին», «Պայքար, պայքար մինչեւ վերջ» կոչերի ներքո։ Հիշեցնենք, որ նախագահական ընտրությունների քարոզարշավի ժամանակ Թալինում ընտրողների հետ ՀՀ առաջին նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի հանդիպման ժամանակ իշխանական պրովոկատորներից մեկը` Սարգիս Կարապետյանը, փորձել էր սադրանք կազմակերպել։ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի Թալինի նախընտրական շտաբի անդամները կանխել էին սադրանքը եւ Կարապետյանին ստիպել հեռանալ հանրահավաքի վայրից։ Արդյունքում իշխանությունները քրեական հետապնդում սկսեցին ՀՀ առաջին նախագահի Թալինի նախընտրական շտաբի պետ Ժորա Սափեյանի, նրա եղբոր` Մկրտիչ Սափեյանի, վերջինիս անչափահաս որդու` Անդրանիկ Սափեյանի, Սափեյանների քրոջ որդու` Հայկ Գեւորգյանի, եւ ազատամարտիկ Տիգրան Բաղդասարյանի նկատմամբ, իբր թե խուլիգանություն կատարելու համար։

Երեկ Երեւանի Կենտրոն եւ Նորք-Մարաշ համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանը` դատավոր Արմեն Խաչատրյանի նախագահությամբ, քննեց 62-ամյա ազատամարտիկ Դավիթ Համբարձումյանի գործը։

Սա առաջին դեպքն էր, երբ դատարանը քննում էր մարտի 1-ի ողբերգական իրադարձությունների հետ կապված գործ։ Վարդենիս քաղաքի բնակիչ Համբարձումյանը ձերբակալվել է մարտի 1-ի առավոտյան ժամը 7-ի սահմաններում Ազատության հրապարակի մերձակայքից։ Նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով («Իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ բռնություն գործադրելը»)։ Մինչ դատական նիստը սկսվելը Համբարձումյանը սրտնեղեց, թե 37-ի տրոյկաներն ավելի լավ են եղել, քանի որ այն ժամանակ տոպրակները քաշել են մարդկանց գլխին եւ գնդակահարել։

Երեկ հաղորդագրություն են տարածել ՀՀ գլխավոր դատախազի նախկին տեղակալ Գագիկ Ջհանգիրյանի եւ նրա եղբոր` Վարդան Ջհանգիրյանի փաստաբաններ Հովհաննես Գալյանը, Լուսինե Սահակյանը եւ Վաղարշակ Գեւորգյանը։

Փաստաբանները ներկայացրել են իրենց պաշտպանյալների դեմ սկսված քրեական հետապնդման մանրամասները, որոնք ապացուցում են, որ գործընթացն ամբողջությամբ ապօրինի է, եւ իրավապահները պարբերաբար խախտել են ՀՀ օրենսդրությունը։ Ըստ հաղորդագրության, ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ, արդարադատության առաջին դասի պետական խորհրդական Գագիկ Ջհանգիրյանի դեմ քրեական հետապնդումը սկսվել է այն բանից հետո, երբ նա փետրվարի 22-ին Ազատության հրապարակում տեղի ունեցած հանրահավաքում իր կարծիքն է հայտնել 2008-ի նախագահական ընտրությունների եւ «Հոկտեմբեր 27» քրեական գործից անջատված մասի վարույթի կարճման մասին։ Նույն օրը ՀՀ գլխավոր դատախազը միջնորդել է Ռոբերտ Քոչարյանին` Գագիկ Ջհանգիրյանին ազատել զբաղեցրած պաշտոնից։ Քոչարյանը հնարավոր օպերատիվությամբ հաջորդ օրն իսկ բավարարել է միջնորդությունը եւ ՀՀ օրենսդրության կոպիտ խախտմամբ ստորագրված հրամանագրով Գագիկ Ջհանգիրյանին ազատել իր պաշտոնից։ Մեկ այլ հրամանագրով առանց որեւէ հիմնավորման Քոչարյանը Ջհանգիրյանին ապօրինի զրկել է արդարադատության առաջին դասի պետական խորհրդականի դասային աստիճանից։ Այդ հրամանագրերն օրենքով սահմանված կարգով Գ. Ջհանգիրյանին չեն հանձնվել։ 

Հայաստանի տարբեր կալանավայրերի հացադուլ հայտարարած քաղբանտարկյալների թիվը երեկվա դրությամբ դարձել էր տասնհինգ։

Անցած շաբաթ եւ կիրակի օրերին հացադուլից դուրս գալու մասին հայտարարել են 7 քաղբանտարկյալներ, իսկ 6 քաղբանտարկյալներ հայտարարել են հացադուլին միանալու մասին։ Այսպիսով, երեկվա դրությամբ հացադուլավոր քաղբանտարկյալների ցանկն այսպիսին է. ապրիլի 1-ից մինչ օրս շարունակողներ` Մարզպետունի Այվազյան, Վլադիմիր Առաքելյան, Սայաթ Հովհաննիսյան, Պետրոս Մակեյան, Ավետիք Ներսիսյան, Սամվել Հարությունյան, Տիգրան Բաղդասարյան, Սմբատ Այվազյան եւ Աշոտ Զաքարյան։ Պայքարի իրենց ընկերներին երեկվանից միացած հացադուլ հայտարարած քաղբանտարկյալներն են` ԱԺ պատգամավոր Հակոբ Հակոբյան, ՀՀՇ վարչության նախագահ Արարատ Զուրաբյան, ԱԺ նախկին պատգամավոր, ԱԱԾ ղեկավարի նախկին տեղակալ Գուրգեն Եղիազարյան, Աբովյանի նախկին քաղաքապետ Գրիգոր Ոսկերչյան, Հովհաննես Ղազարյան եւ Մասիս Այվազյան։

Երեկ Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանում` դատավոր Մանուկ Մարգարյանի նախագահությամբ, շարունակվել է ՀՀ առաջին նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի Թալինի նախընտրական շտաբի պետ Ժորա Սափեյանի եւ շտաբի անդամներ Հայկ Գեւորգյանի, Մկրտիչ Սափեյանի եւ վերջինիս անչափահաս որդու` Անդրանիկ Սափեյանի դատավարությունը։

Հիշեցնենք, որ նրանց դեմ քրեական հետապնդում սկսվեց այն բանից հետո, երբ նախագահական ընտրությունների քարոզարշավի շրջանում` հունվարի 27-ին, Թալինում ՀՀ նախագահի թեկնածու Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի հետ հանդիպման ժամանակ, նրանք թույլ չէին տվել, որ իշխանությունների կողմից ուղարկված Սարգիս Կարապետյանն իր սադրանքն իրագործեր, եւ նրան հեռացրել էին հանրահավաքի վայրից։ Այդ ամենը առիթ դարձավ, որպեսզի երկու օր անց քրեական հետապնդում սկսվի Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի նախընտրական շտաբի անդամների դեմ, իսկ իշխանությունների ուղարկած սադրիչը տուժողի կարգավիճակ ստանա։ Ի դեպ, ականատեսների վկայությամբ, Ս. Կարապետյանը մինչ Թալինի դեպքերը փորձել է սադրանքներ կազմակերպել նաեւ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի` Ապարանի գյուղերում տեղի ունեցած նախընտրական հանդիպումներ ժամանակ, սակայն նրա ջանքերն ապարդյուն էին անցել։ 

Տիգրան Բաղդասարյանը 56 տարեկան է, մասնագիտությամբ` նկարիչ, Նկարիչների միության անդամ, բազմաթիվ ցուցահանդեսների մասնակից։

Այս նախադասությունից հետո կարող եք կարծել, որ նյութը, որը ստորեւ ներկայացնելու ենք, վերաբերելու է ժամանակակից մշակույթին։ Սակայն այս դեպքում պետք է հուսախաբ անենք, քանի որ այս նյութը եւս մերօրյա քաղբանտարկյալների մասին է։

Տիգրան Բաղդասարյանը փետրվարի 19-ի նախագահական ընտրությունների ժամանակ ղեկավարել է ՀՀ առաջին նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի` Երեւանի Արաբկիր համայնքի ենթաշտաբներից մեկը, եղել է վստահված անձ։ ՀՀ քաղաքացիների մեծ մասի պես մասնակցել է փետրվարի 2-ից 29-ը Ազատության հրապարակում տեղի ունեցած հանրահավաքներին եւ նստացույցերին։ Տիգրան Բաղդասարյանի որդու` Դավիթի խոսքերով, հայրը մշտապես ակտիվ հետաքրքրվել է քաղաքականությամբ եւ չի դադարել պայքարել արդարության եւ ազատության համար։ «Մեր տանը շարժումը 88-ից այս կողմ երբեւէ չի դադարել»,- ասում է Դավիթը։

Աշոտ Մանուկյանը մարտյան իրադարձություններից հետո ընդդիմության դեմ սկսված քաղաքական հետապնդման արդյունքում անազատության մեջ հայտնված մոտ 150 կալանավորներից մեկն է։

Փետրվարի 19-ի նախագահական ընտրությունների ժամանակ նա եղել է ՀՀ առաջին նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի Վանաձորի նախընտրական շտաբի պետը։ Մանուկյանը 60 տարեկան է, մասնագիտությամբ` նկարիչ։ Մինչեւ անցած տարվա հոկտեմբերի վերջն աշխատել է Վանաձորի Աբելյանի անվան պետական թատրոնում որպես բեմադրական մասի վարիչ։ Մանուկյանը աշխատանքից ազատվել է իր քաղաքական հայացքների համար, քանի որ հանդիսանալով ՀՀՇ վարչության անդամ եւ այդ կուսակցության Լոռու մարզի տարածքային կառույցի ղեկավար` դեռեւս անցած տարվա աշնանը հայտնվել է տեղի իշխանությունների ուշադրության կենտրոնում, նրանց իսկ ջանքերով էլ ազատվել է աշխատանքից։ 

«Այլընտրանք» հասարակական-քաղաքական նախաձեռնության անդամ, մոտ երկու շաբաթ ԱԱԾ մեկուսարանում անցկացրած Նորիկ Նորիկյանը երեկ մեզ հետ զրույցում ասաց, որ իր համար այդպես էլ անհասկանալի է մնացել, թե ինչպես ստացվեց, որ ինքն ազատ արձակվեց։

Մարտի 26-ին օրվա երկրորդ կեսին Նորիկյանը հրավիրվել է քննիչի մոտ, որտեղ նրան տեղեկացրել են, որ քննչական խմբի ղեկավար Վահագն Հարությունյանի որոշմամբ իր նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը փոխվել է։ Նորիկյանը ձերբակալվել է մարտի 14-ին եւ տեղափոխվել ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայություն։ Մինչ այդ դեռեւս մարտի 3-ին Նորիկյանի բնակարանում տեղի է ունեցել խուզարկություն, որի արդյունքում ոստիկաններն առգրավել են նրա համակարգիչը։ 

Մարտի 24-ի երեկոյան ոստիկանությունը խուզարկություն է իրականացրել Մատենադարանի փոխտնօրեն Արշակ Բանությանի բնակարանում։

Այնուհետեւ նրան բերման են ենթարկել ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն։ Բանությանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 225` «Զանգվածային անկարգություններ», եւ 225.1` «Օրենքով սահմանված կարգի խախտմամբ հրապարակային միջոցառում կազմակերպելը եւ անցկացնելը» հոդվածներով։ Այնուհետեւ նա տեղափոխվել է ձերբակալվածների պահման ժամանակավոր մեկուսարան։

Մարտի 24-ի` լույս 25-ի գիշերը դատախազություն է բերման ենթարկվել ՀՀ 1-ին նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի` Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքի նախընտրական շտաբի ակտիվիստ Լավրենտի Խաչատրյանը։ 

Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի Եղեգնաձորի շտաբի պետ Էդուարդ Ասատրյանը մինչեւ երեկ գտնվել Արտաշատի հիվանդանոցում, քանի որ մարտի 1-ին ենթարկվել է խոշտանգումների։ Սակայն ոստիկանությունը որոշել է նրան եւս տեղափոխել ձերբակալվածների պահման մեկուսարան։