-Արա, ըստ Ձեզ` ի՞նչ է տեղի ունենում քաղաքական կյանքում:Իրար հետևիցշարունակվողհրաժարականների շղթա է:Արդյոք կարելի՞ է ենթադրել, որ հրաժարական տվողները չկարողացան մինչև վերջ խաղալ ընդունվածխաղի կանոններով, թե՞ խաղի կանոններն են փոխվել:
-Եթե իսկապես չկարողացան համակերպվել, ուրեմն կանոնները իրոք որ փոխվել են, բայց մենք ավելի ուշ դա կիմանանք: Դրա համար լրացուցիչ ազդակներ են պետք, և այստեղ վարկածների դաշտը շատ մեծ է: Ամենատրամաբանական վարկածը սովորաբար ամենաճիշտն է դուրս գալիս, ամենատրամաբանականը այստեղ հասարակության ճնշումն է, որը ստիպում է իշխանությանը ակամայից կորցնել իր ներքին պատկերացումները, անհանգիստ իրեն պատեպատ տալ: Հիմա երևում է, որ, հրաժարվելով երկխոսությունից, իշխանությունը դրանով իսկ կորցրեց շանսը ինքն իր համար ձևավորել որևէ հստակ սկզբունքներ, ամբողջացնել իր դիրքը, այն կանոնի աստիճանի հասցնել: Երկխոսությունը թույլ է տալիս, հայտարարագրերի միջոցով, կայանալ իբրև գիտակից միավոր: Լավ թե վատ միավոր՝ այլ հարց է, բայց կայանալ: Սերժ Սարգսյանի ռեժիմը կայացած չէ անգամ իբրև սկզբունքային բռնապետություն, և, ինքն իրեն դատապարտելով լռությանը, մերժելով զրուցակցին, երկխոսողին` վերածվեց անկանոն մի կույտի, որի ոչ մի անդամ ինքը չի իմանում խաղի կանոնները, որովհետև դրանք ոչ մի անգամ հրապարակայնորեն ազդարարված չեն եղել: Մնում է կիրառեն ստալինյան մտածելակերպը`կադրերն են որոշում ամեն ինչ, ոչ թե սկզբունքները, հիմունքները, ոչ թե ինչ-որ հստակ գաղափարները, այլ զուտ կադրային փոփոխությունները, ինչպես Խորհրդային Միությունում պատմությունն էր զարգանում: Մի կադրին մյուսով փոխարինելով՝ վերջը հասան նրան, որ սովետական ներքին քաղաքականությունն իրենից սկսեց ներկայացնել պարզապես կապրիզների մի շարք, և դրա հետևանքով կազմաքանդվեց: Հիմա Սերժը, կարծում եմ, պարզապես կապրիզներ է անում`գտնվելով արդեն ոչ թե քաղաքականության, այլ հոգեբանության դաշտում, բավարարելով իրականության հետ կապ չունեցող ներքին ինչ-որ ֆանտազմներ:
-Այսինքն` անձերից պետք է անցում կատարել գաղափարակա՞ն քաղաքականությանը:
-Քաղաքականությունն առհասարակ սկզբունքների վրա հիմնված գործունեություն է: Դու անում ես մի բան, որը չկա, դու ապագան ես կառուցում և հայտարարում`ինչ սկզբունքներով ես կառուցում: Եթե ուղղակի հետևում ես կյանքի հոսքին և ինչ-որ ռեակցիա ես տալիս, ապա դու ավելի ու ավելի ես ընկնում անազատության մեջ, և որոշում են ինչ-որ այլ գործոններ, որոնք դու չես ստեղծում:
-Խոսքի ու գործի տարբերությո՞ւն կա, ասում ես մի բան ու չես կարողանում անել:
-Այստեղ ավելի շուտ հակառակն է. անում ես մի բան, որը չես ասում, որևէ մեկը իշխանությունից չի բացատրում`ինչ նպատակ ունեն այս հրաժարականները: Այսինքն` ինչպես ուզում ես հասկացի: Սերժ Սարգսյանը գոնե մեկ սկզբունք ձևավորե՞լ է իր համար, որ ես անում եմ այս հրաժարականները, որպեսզի...
-Գուցե ամբիցիաներն են...
-Սա ինչ-որ բան անելու կապրիզ է, ոչ թե ինչ-որ քայլ անելու մտածված հերթականություն, այլ ինչ-որ բան անելու կապրիզ:
-Անձնական կապրիզները և քաղաքականությունը որտե՞ղ են հատվում:
-Հետաքրքիր հարց է, եկեք հիմա մոռանանք Սերժին, իշխանությանը, ու համաձայնենք, որ ի վերջո քաղաքականությունը մարդու ներքին ցանկությունների, երազանքների իրականացման միջոց է: Կապրիզը դա բացարձակ անհաջողության դեպք է, երբ ձևակերպված ու հայտարարված չեն ոչ ցանկությունները, ոչ դրանց հասնելու մեթոդաբանությունը: Սակայն, դիտարկենք այն դեպքը, երբ գործում է հասարակության գիտակից, քաղաքականացված մասը: Այստեղ էլ, իմ պատկերացմամբ, ցանկությունների ոլորտը հաճախակի ձևակերպվում է ոչ բավարար չափով, իրենից ներկայացնում է ստանդարտ բարօրության մի պատկեր՝ ամեն մեկն ունենա աշխատանք, տուն, ընտանիք, երկիր կառավարելու իրավունք, արտահայտման ազատություն և այլն: Իհարկե, ոչ մի սխալ բան նման ֆորմալ և համընդհանուր ձևակերպման մեջ չկա, բայց արի ու տես՝ այն չի «խոսում» մարդու անձնական ցանկությունների ոլորտի հետ, որը շատ ավելի յուրահատուկ է, քան ստանդարտ այս բանաձևը: Կարելի է ենթադրել, որ այստեղ մենք հասնում ենք այն սահմանագծին, որտեղից սկսվում է արվեստը, կամ ավելի պատկերավոր ասած՝ երազանք ձևակերպելու և իրականացնելու մարդկային գործունեությունը: Մարդու իրավունքները, սահմանադրական իրավունքը անհատի համար կենսական անհրաժեշտություն են դառնում, սուր անհրաժեշտություն, «հիմա»-ի անհապաղ պահանջ, երբ նա գիտի, պատկերացնում է, թե ինչ շատ յուրովի, շատ ինտիմ, շատ անձնականացված երազանք իրականացնելու համար է նրան դա պետք, ազատությունը պետք է, երբ արդեն պատկերացնում ես ինչի համար ես դա օգտագործելու, այլապես՝ դառնում է ցանկալի, բայց ոչ հրատապ մի հարց, այսինքն՝ «լավ, թող լինի ազատություն, մեկ էլ տեսար մի բանի համար պետք եկավ»: Իսկ երբ արդեն գիտես, ինչի համար է դա քեզ պետք, ազատության համար սկսում ես ատամներով պայքարել: Եվ այդ «ինչը», «հանուն ինչին», ձևավորվում են արդեն գաղափարախոսության, քաղաքական արվեստի, նույնն է՝ անհատական արվեստի ոլորտում, անհատական ցանկություն, որը դառնում է համընդհանուր, կայծ է ստեղծում մարդկանց միջև, դառնում է սիրային անվերապահ ցանկություն: Ցանկության անհատականացված, եզակի բնույթը միշտ չէ, որ անհրաժեշտ է հարմարեցնել, թարգմանել ընդհանուր բարօրության ստանդարտի լեզվին, այն պետք է երևա նաև ինքնին, իր սկզբնական, ուրույն պատկերով: Եվ այդ պատկերից արդեն միայն՝ բխեցնել համընդհանուր չափանիշներ, համընդհանուր կանոններ, համընդհանուր ազատություններ: Լավագույն օրինակը՝ սիրո ազատությունը սահմանելու համար նախ պետք է լինի ինքը՝ սերը, իր կերպարանք ստացած, անհատականացած, մարմանվորված սիրողով ու սիրեցյալով: Սա է այն կետը, որտեղ միանում են արվեստը, քաղաքականությունը ու անձնական ցանկությունից առաջացող երևակայությունը: Այս հատումը, այս եզրերի միացումը մեզանում, կարծես թե, դեռ չի կատարվել:
-Եթե պատկերացնենք, որ չկան որոշակի ստանդարտներ, արդյոք վիճակը ավելի քաոսային չի՞ լինի:
-Ինչպես Արշակ Բանուչյանն ասաց հին հռոմեացիների մասին, իրենց կյանքի համակարգում արժևորվում էր երկու բան՝ ապահովություն և ազատություն: Ապահովությունը պետք էր ազատությունը դրսևորելու համար, իբրև դրա նախնական պայման: Մեր այսօրվա քաղաքական դիսկուրսը խոսում է միայն ապահովության համար, իսկ ազատության դրսևորման մասին... պատմականորեն խոսում էին այլ տիպի դիսկուրսները, կրոնինը, արվեստինը, փիլիսոփայությանը, դրանք կարելի է ընդհանրացնել, անվանելով արվեստ, կրոնն էլ է արվեստ, սերն էլ է արվեստ: Հեղափոխությունների ժամանակ՝ Ֆրանսիական, Հոկտեմբերյան, 68 թվինը՝ արվեստանում է ինքը` քաղաքականությունը, տեսանելի է դառնում երազանքը, ազատությունն իր առարկայականում, իր գործնականում, որի հետևանքով առաջանում են ապահովության նոր չափանիշներ, առաջանում են մարդու նորանոր իրավունքներ: Երեկվա խենթ երազանքն այսօր դիտվում է իբրև ապահովության ստանդարտ չափանիշ, իսկ շարունակվող երազանքը, արտիստական բնույթի ստեղծագործությունը, երազանքի նվաճումը ստեղծում է նորանոր ազատություններ, պահանջում նորանոր իրավունքներ: Այդպես երեկվա քաոսը դառնում է այսօրվա ընդունված կարգ` ստեղծելով երազանքի ու ստեղծագործության նոր դաշտ: Այդպիսով ենք մենք գալիս անձնական կյանքի, արվեստի ոլորտի պատկերացումների քաղաքականացմանը, այդպիսով քաղաքականությունը դառնում է մարդու ներքին կյանքի ապահովողը ու պահապանը, իսկ արտիստական ներքին երեևակայությունը՝ քաղաքականության խթանը ու առաջնորդողը:
-Մեզ մոտ էլ երազանքներ են սահմանադական կարգի վերականգնումը, մարդու իրավունքների պաշտպանությունը և այլն:
-Սրանք դարդերից ազատում է, ոչ թե երազանքների իրականացում, դրանք տարբեր բաներ են:
-Գուցե Սերժ Սարգսյանի երազածն էլ այս Հայաստանն է, այսքան փող ունենալը, կուտակելը, մոնոպոլացնելը ամեն բան:
-Շատ բարդ կետի ենք հասել. Բանն այն է, որ հասարակության ապահովության պահանջը կարող է նաև փորձի իրականանալ ազատությունից հրաժարվելու միջոցով: Ինչպես ստոիցիզմի փիլիսոփայությունն էր սահմանում՝ դժբախտությունը դա չափազանց շատ ցանկություններ /հնարավորություններին համեմատ/ ունենալն է, մի ունեցիր ցանկություններ, երազանքներ, ու կլինես երջանիկ, համենայն դեպս, ոչ դժբախտ: Բոլոր բռնակալները, և Սերժի համակարգը բացառություն չէ, յուրովի հոգում են մարդկանց համար, բռնապետները միշտ շատ հոգատար են, նրանք ձգտում են մարդուն ազատել ունեցվածքից, լիազորություններից, ազատություններից, որպեսզի բերեն երջանիկ վիճակին, ազատեն երազելու ու ձգտելու գայթակղությունից: Հենց դրա համար է Սերժի համակարգը մենաշնորհում ամեն ինչ, տնտեսական, քաղաքական ու մշակութային ոլորտներում: Իրենք այնքան էլ մեծ բավարարություն չեն ստանում շատ ունենալուց, իրենք մարդկանց ազատում են գայթակղություններից, իսկ իրենց հափշտակածը սովորաբար պարզապես փոշիացնում, հողում կամ օֆշորային բանկերում թաղում, և շատ չնչին չափով օգտագործում ինչ-ինչ սեփական երազանք իրականացնելու համար: Նման ստոիկական համակարգերը տապալվում են, սակայն, միշտ նույն՝ տնտեսական պատճառով: Նման հասարակություններում կործանվում է տնտեսությունը, արդյունքում մարդիկ ստանում են մի քանի կարգով ավելի քիչ, քան թե նույնիսկ բռնակալները պատրաստվում էին նրանց տալ: Տնտեսությունը դա կոմունիակատիվ կատեգորիա է, և հարստությունը, բարեկեցությունն այնքան շատ են, ինչքան շատ է մարդկանց մեջ կատարվող իրական, ոչ սուտ, ոչ ձևական, կոմունիկացիան: Իսկ կոմունիկացիան, իր հերթին, առաջանում է ցանկությունից: Մենք իրար պետք ենք, մենք իրար հետ խոսում ենք, գործ ենք ունենում, սիրում ենք, երբ ունենք ցանկություններ: Ցանկությունների աճող անկման պարագայում հասարակությունը լռության մեջ է սուզվում, կամ ավելի ճիշտ՝ լցվում է աղմուկով, կեղծ, սուտն ասող կոմունիկացիայով: Արդյունքում կանգ է առնում նյութական, իրավական ու մշակութային պրոդուկտի ստեղծումն ու շրջանառումը, հասարակությունը ընկնում է աճող կարիքի մեջ: Եվ մի պահ նրա մեջ արթնանում է կիրք, ցանկություն, ցանկանան մարդիկ քրիստոնեություն, ինչպես Հռոմում, կամ ազգային անկախություն, կամ ժողովրդավարություն, սահմանադրական հեղափոխություն: Երազելը, ցանկանալը ու դրանց հետ կապված կոմունիկացիան վերադառնում են, ու դեն նետում աղմկալուռ, անշարժացած բռնատիրական մոդելը:
-Ինչպե՞ս պետք է բացել այդ ներքինը, ինչպես պետք է մարդու մեջ կիրք առաջացնել:
-Եթե մենք վերցնում ենք հեղափոխությունները` ֆրանսիական, հոկտեմբերյան, մասսամբ 88 թվականի, կար ակնկալիք ռեալ աչքով տեսանելի մեծ բեկումնային կյանքի փոփոխության: Խոսքը միայն չէր գնում միջին նորմալ հանրույթ ձևավորելու մասին, խոսքը գնում էր ավելի մեծ հավակնությունների մասին, որոնք հատուկ են արվեստին և փիլիսոփայությանը, և հենց այդ պահերին արվեստի և փիլսոփայության օրենքներով և չափանիշներով սկսում էր ղեկավարվել ամբողջ հանրային պրոցեսը: Հեղափոխությունը դա է: Հեղափոխությունը ոչ միայն ցարի տապալումն է, ոչ միայն ռեակցիա է չարիքին, ոչ միայն թագավորի գլխատում է, դա ինչ որ այլ բան է, երազանք կառուցելու, մարմնավորելու խորը ցանկություն է: Դրա համար տեղի է ունենում հսկայական հասարակական մոդեռնիզացիա, այսինքն` նիրհող երազանքը հանկարծ ակտիվանում է, և մարդը կրքով է նետվում այդ վիճակի մեջ: Նույն 67-68-ին առաջացավ ինչ-որ կիրք, հիմա մենք չենք կարող հասնել դրա արթնացմանը: 88-ի շարժումը չշոշափեց այդ երազանքը, այն շատ չափավոր էր, չէր օգտագործվում արվեստի և փիլիսոփայության դիսկուրսը, որտեղ թույլատրելի է իրականացել ինչ-որ երազանք:
-Կրքոտ չենք, դրա համար էլ հեղափոխությունը չի՞ ստացվում:
-Կա բանաձև, ըստ որի`հեղափոխությունը սեր է: Մենք գիտենք այդ բանաձևը, բայց չենք ընկալում: Հայաստանում դա շատ աբստրակտ բան է նշանակում, շատ ավելի կոնկրետ: 88-ին կար կոնկրետ բան` Արցախի նկատմամբ սիրային կապ լայն իմաստով, Արցախը ֆիզիկական ոչնչացման տակ է, և մենք նրան փրկում ենք: Իսկ նա, իր հերթին, առաջին սիրո պես՝ վերապրում է իր հայկական, Հայաստան լինելը և ձգտում Միացման: Սիրո համար հարկավոր են երկուսը, իրարից տարբերվող ու միացման, իրար ձգտող երկուսը, Կոնգրեսը պետք է շտապ հայտնաբերի իր համար սիրո առարկա, հնարավոր չէ սիրել ինքդ քեզ: Քեզ պետք է սիրեն ուրիշները, պետք է առաջանա համընդհանուր սիրո շղթայական ռեակցիան, համընդհանուր սիրո խոստումը, որը և վերաճում է հեղափոխության: Այստեղ էական է հասարակական նախաձեռնությունների փորձը՝ հաջողվում են նրանք, ով սիրում է վտանգված մեկ ուրիշին, Թեղուտի անտառը, Թռչկանի ջրվեժը, տառապող զինվորներին, թե թափառական կենդանիներին: Կայանում են, կամ դեռ կկայանան, նաև նրանք, ով սիրում է հենց Կոնգրեսը, Լևոնին, հեղափոխությունը: Կարևոր է՝ չսիրես միայն ինքդ քեզ, պաշտպանել սեփական իրավունքները՝ միշտ չէ, որ լավ գաղափար է, պետք է, Լալա Պողոսյանի խոսքով, պաշտպանես քո իրավունքը՝ պաշտպանել ուրիշներին, սիրել ուրիշներին, սիրված լինելու փոխադարձ ակնկալիքով: Քաղաքականությունը որպես ինքնադրսևորում ու ինքնահաստատում՝ միշտ պահանջում է նաև դեպի դուրս ուղղված գործողություն՝ սեր:
Lragir.am
11 Նոյեմբեր 2011
| 2012-04-17 | «Ազատություն» ռ/կ-ի հարցազրույցը Լ. Տեր-Պետրոսյանի հետ (ապրիլ, 2012)
|
| 2012-01-15 | 2012-ը 2008-ի համեմատ լրիվ նոր «դարաշրջան» է. Լեւոն Զուրաբյանի հարցազրույցը ՉԻ-ին
Այս չորս տարվա մեջ մենք արդեն շատ բան փոխել ենք, ինչի մասին արդեն խոսեցի։ Հասարակությունը նույնպես փոխվել է. չմոռանանք, որ զուտ ինֆորմացիոն, կոմունիկացիոն տեխնոլոգիաների առումով մենք հիմա ապրում ենք լրիվ այլ «դարաշրջանում»։ Ի դեպ, դա է, որ չկարողացան հասկանալ արաբական դիկտատորները եւ ոչ դեմոկրատական ռեժիմները այլ երկրներում։ Ինտերնետը, սոցիալական ցանցերը, սմարտֆոնները եւ նրանց թափանցումը բնակչության մշակույթի, կենցաղի մեջ, ստեղծել է լիովին նոր իրավիճակ։ 2012-ը 2008-ի համեմատ լրիվ նոր «դարաշրջան» է. իշխանությունների կարողությունը` ինֆորմացիան թաքցնել մարդկանցից, միջազգային հանրությունից, գնալով ավելի է սահմանափակ դառնում, եւ այսօրվա իշխանությունները պետք է հասկանան, որ Հայաստանի ապօրինությունները ամբողջ աշխարհի եւ մեր հասարակության կողմից դիտվելու են խոշորացույցի տակ` օնլայն ռեժիմով։ Մենք էլ սա պետք է հասկանանք եւ համապատասխանաբար պատրաստվենք այս նոր իրողությանը։ |
| 2011-12-10 | «Ծայրահեղ աղքատներ, ցոփացած հարուստներ». Զոյա Թադեւոսյանի հարցազրույցը
Հայ ազգային կոնգրեսի անդամ, տնտեսագիտության դոկտոր Զոյա Թադեւոսյանի հարցազրույցը Lragir.am կայքին -Ազգային վիճակագրական ծառայությունը վերջերս հրապարակել էր «2010թ. ՀՀ տնային տնտեսությունների կենսամակարդակի ամբողջացված հետազոտության» հիմնական արդյունքները, որոնց համաձայն՝ Հայաստանի յուրաքանչյուր երրորդ բնակիչը՝ 1.2 մլն մարդ կամ 35,8%-ը աղքատ է։ Նրանցից մոտ 694 հազարը շատ աղքատ է, իսկ 98 հազարը՝ ծայրահեղ աղքատ: -Բերված վիճակագրության հետ համաձայն չեմ, հատկապես բնակչության ընդհանուր թվի առումով: Ազգային վիճակագրական ծառայությունը չի ներկայացնում իրական պատկերը, իսկ իրականությունը շատ ավելի ողբալի է: Համենայն դեպս, ԱՎԾ-ն հաստատում է հասարակության շերտավորման փաստը. մի կողմում ծայրահեղ աղքատներ, մյուսում` ցոփացած հարուստներ: Ըստ որոշ փորձագիտական գնահատականների, աղքատության մակարդակը Հայաստանում հասնում է 50-60 տոկոսի, որոնց 46%-ը մեկ աշխատատեղ զբաղեցնողներ են: Այսինքն մեր երկրում զբաղվածության եւ գործազրկության միջեւ սահման գոյություն չունի, առավել եւս գործատուների կամայականությունների արդյունքում աշխատանք ունեցողն ամեն րոպե կարող է հայտնվել փողոցում: Նորմավորված աշխատանքային օր ասվածը վաղուց մոռացված հասկացություն է... |
| 2011-12-08 | Վլադիմիր Կարապետյանի հարցազրույցը ՉԻ-ին
ՌԴ-ում անցկացված բոլոր հարցումների համաձայն, ընտրություններում հաղթանակ տոնած կուսակցությունը անվերապահ առաջատար էր։ Այդ հարցումների տվյալները հիմնականում արտացոլվեցին նաեւ ընտրություններում։ Այս առումով Ռուսաստանում օրինակարգության խնդիր չի առաջանալու։ Այլ է իրավիճակը Հայաստանում, ուր իշխանության ղեկին է ռազմական հեղաշրջումով եւ անմեղ մարդկանց արյան գնով իշխանության եկած ռեժիմը։ Բնական է, որ այս ռեժիմը չէր կարող ունենալ լուրջ հաջողություն արտաքին քաղաքականության որեւէ ուղղության վրա, եւ հայ-ռուսական հարաբերություններում հավասարակշռության խախտումն էլ պայմանավորված է մեր իշխանության ծագումով։ Մինչեւ Հայաստանում չհաստատվի ժողովրդի քվեն ստացած իշխանություն, մեզ դժվար կլինի բարձրացնել հայ-ռուսական համագործակցությունը պատշաճ` երկու ժողովուրդների պահանջած մակարդակի... |
| 2011-12-01 | ԲՀԿ-ն ունի երկու ճանապարհ. Լեւոն Զուրաբյանի հարցազրույցը Lragir.am-ին
Մենք ի սկզբանե մեր քաղաքականության հիմքում դրել էինք դեպի ժողովրդավարություն անցնցում անցման մոդելը: Եվ բանակցում էինք ռեժիմի հետ՝ լեգիտիմ իշխանության ձեւավորման ժամկետների ու պայմանների մասին: Ցավոք սրտի ռեժիմն ինքը մերժեց այդ տարբերակը: Եվ մեզ թողեց մեկ այլընտրանք. Անզիջում պայքարը ռեժիմի ու դրա պարագլուխ Սերժ Սարգսյանի դեմ: Դա իրենց ընտրությունն էր: Իսկ նման պայմաններում, երբ ռեժիմը հրաժարվում է բանակցություններից, սկսում է դիմադրել անցմանը դեպի ժողովրդավարություն, մեր ջանքերը պետք է ուղղված լինեն այդ ռեժիմի կազմաքանդմանը եւ քայքայմանը: Ու եթե կա որեւէ քայլ, որը թույլ է տալիս պոկել ռեժիմի որեւէ հենարան, ուղղել ռեժիմի մաս կազմող որոեւէ ռեսուրս հենց իր դեմ, պետք է այդ քայլն անել: Ես ուզում եմ հիշեցնել, որ Քադաֆիի դեմ ժողովրդի հաղթանակը կազմակերպած Ազգային Անցումային Խորհրդի մեծամասնությունը Քադաֆիի նախկին հավատարիմ զինակիցներն էին: Բայց նրանցից ամեն մեկի անցումը ժողովրդի կողմը ուժեղացրել է ժողովրդին ու թուլացրել ռեժիմին: Բնականաբար, նրանք էլ հրեշտակներ չեն եղել, բայց հանուն ժողովրդի հաղթանակի, կարելի է խրախուսել ռեժիմի քաղաքական հենարանի քայքայումը: Իսկ ապագայի համար պետք չէ վախենալ: Միեւնույն է հաղթանակը ձեռք է բերվելու միայն ժողովրդի ընդվզմամբ, ուստի հենց ժողովուրդն էլ կթելադրի նոր ժողովրդավարական կարգերը... |
| 2011-10-13 | Արմեն Օհանյան. «Արդյունքը ես եմ՝ դիմադրող քաղաքացին» Հարցազրույց հանրային կապերի մասնագետ, արձակագիր Արմեն Օհանյանի հետ
- Փոքր խորհրդի նիստերին մի քանի անգամ եմ մասնակցել, բայց ծանոթ եմ, հետևում եմ: Բովանդակային առումով հիմնականում համամիտ եմ, բայց եթե ուզում ենք նոր տեքստ գրել, արժի նաև հրաժարվել հին ձևակերպումներից: Օրինակ` «մշակութային հեղափոխություն»՝ Մաոյի արտահայտությունն է, որ առավելապես գործածվում է Չինաստանում 60-70-ականների կեսերին տեղի ունեցող գործընթացի հետ կապված, «սահմանադրական հեղափոխություն»` 20-րդ դարի սկզբին Իրանում տեղի ունեցածի: Մենք կարող ենք փոխել նաև լեզուն, հանդես գանք մեր ուրույն նշանաբանությամբ: Ինձ ավելի հարազատ է Լևոն Տեր-Պետրոսյանի` «ավազակապետության կազմաքանդում» ձևակերպումը, որը նպատակային է: - Ի՞նչ եք կարծում, հիմա տեքստեր գրելո՞ւ ժամանակն է, որը, ինչպես հասկացա, Ձեզ այնքան էլ հոգեհարազատ չէ: - Նախ պետք է ճշտենք` ինչ ենք հասկանում տեքստ ասելով: Տեքստը որպես նշանների համակցություն`շատ լայն իմաստով է օգտագործվում: - 68-ի հեղափոխությունից առաջ հսկայական գրականություն էր ստեղծվել, հետո նոր իրականացավ հեղափոխությունը: |
| 2011-02-07 | Արամ Մանուկյան. Ստրատեգիան ճիշտ է ընտրված
|
| 2010-08-25 | Լեւոն Զուրաբյանի պատասխանը «Ազատություն» ռ/կ-ի հարցին
Պատասխան. Հայաստանում Ռուսաստանի ռազմակայանի մասին 1995 թ. պայմանագրում փոփոխությունների ստորագրումը եւ Ռուսաստանի կողմից Ադրբեջանին С-300 ռազմական համակարգերի տրամադրումը արձանագրում է նոր աշխարհաքաղաքական իրողությունների հաստատումը տարածաշրջանում: |
| 2010-02-05 | Մեծ փողերի, դեպրեսիայի եւ Չաուշեսկուի մասին. հարցազրույց Զոյա Թադեւոսյանի հետ
Մինչ մեր ԱԺ-ում եւ ԵԽԽՎ-ում մրցույթ է գնում, թե ով է ավելի շատ ընդդիմադիր՝ "Ժառանգությո՞ւնը", թե՞ Դաշնակցությունը, "Ժառանգությունից" հեռացված Զոյա Թադեւոսյանը երկուսին էլ իսկական չի համարում, իսկականը համարում է այնտեղ, որտեղ ինքն է, իսկ այս օրերին առավել մարտի պատրաստված ընդդիմադիր է, քանի որ, հայ ժողովրդի մտածող մնացած մասի պես, խիստ վրդովված է Քոչարյանի ունեցած 4 միլիարդով ու Սերժ Սարգսյանի դեռեւս չհրապարակված միլիարդով: Զոյա Թադեւոսյանը գտնում է, որ հայ ժողովուրդը առավել կարեւոր գործ չունի հիմա, քան այդ փողերը ետ պահանջելն ու "ջեբգիրներին" պատասխանատվության ենթարկելը: Սակայն փողերի թեմայից առաջ խոսվեց իհարկե իր նախկին կուսակցության ակտիվի ու պասիվի մասին: |
| 2010-01-23 | Հարցազրույց «Հանրապետություն» կուսակցության առաջնորդ Արամ Սարգսյանի հետ
- 1999թ. հոկտեմբերի 27-ից հետո Լևոն Տեր-Պետրոսյանը կոչ արեց համախմբվել գործող նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի շուրջ։ Ճի՞շտ եք համարում այդ կոչը։ - Այո՛, ճիշտ եմ համարում։ Հոկտեմբերի 27-ի հաջորդ օրը և դրանից հետո առնվազն մեկ ամսվա մեջ նման մոտեցումը բացարձակ ճիշտ էր։ Եթե ճիշտ չհամարեի, ես վարչապետ աշխատելու Ռոբերտ Քոչարյանի առաջարկությունը չէի ընդունի, որովհետև դա այնպիսի մի վիճակ էր, երբ բոլորը բոլորին էին կասկածում, և այդ վիճակում պետք էր գնալ, տեսնել, փորձել խնդիրը մտցնել դատարան և դատական ատյաններով պարզել՝ ովքե՞ր են մեղավորները, ովքե՞ր են պատասխանատուները, կա՞ն կազմակերպիչներ, թե՞ ոչ։ Դժբախտաբար, դա առ այսօր էլ արված չէ։ |
| 2010-01-22 | Ինչու էր Քոչարյանը մեկնել Իրան. հարցազրույց Լեւոն Զուրաբյանի հետ
|
| 2010-01-19 | «Թուրքիան կայացրել է իր որոշումը». հարցազրույց Լ. Զուրաբյանի հետ
|
| 2010-01-18 | Փախուստի դեմը չառանք. հարցազրույց Աշոտ Բլեյանի հետ
|
| 2010-01-12 | ՍԴՀԿ-ում այլեւս խմորումներ չկան. Հարցազրույց ՍԴՀԿ ատենապետ Լյուդմիլա Սարգսյանի հետ
|
| 2010-01-11 | «Եթե Ղարաբաղից մի էշ էլ բերեն». հարցազրույց Պետրոս Մակեյանի հետ
|
| 2010-01-08 | Հարցազրույց Դավիթ Շահնազարյանի հետ (2010-01-08)
-Ինչպե՞ս կգնահատեք հունվարի 10-ին կայանալիք ԱԺ լրացուցիչ ընտրություններին Նիկոլ Փաշինյանի հաղթանակի հնարավորությունները։ -Որ ջախջախիչ մեծամասնությունը քվեարկելու է Փաշինյանի օգտին, դրանում որևէ կասկած լինել չի կարող, բայց կարծում եմ՝ իշխանություններն իրենց կեղծիքի ողջ զինանոցը օգտագործելու են։ -Հաշվի առնելով դա՝ ի՞նչ միջոցառումներ են նախատեսվում կեղծիքների դեմն առնելու համար։ -Ամենակարևորը բնակաչության ակտիվությունն ու մասնակցությունը ընտրություններին ապահովելն է։ Դրա վրա է մեծ աշխատանք տարվել։ Կարծում եմ՝ դա լինելու է հանգուցային հարցը։ Իհարկե, եթե մասնակցությունը մեծ եղավ, կեղծիքների դաշտը իշխանության համար էապես կփոքրանա։ |
| 2009-12-29 | 2009-ը չի «պոկվում» 2008-ից. հարցազրույց գրող, հրապարակախոս Տիգրան Պասկեւիչյանի հետ Հարցազրույց գրող, հրապարակախոս Տիգրան Պասկևիչյանի հետ |
| 2009-12-24 | Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի հարցազրույցը Ա1+ գործակալությանը. 24.12.2009ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԸ ՀԱՐԱՎ-ՕՍԵԹԱԿԱՆ ԺՈՂՈՎՐԴԻՆ ՓՐԿԵՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆԻՑ- Պարոն նախագահ, կարծես թե, ռուս-վրացական վերջին պատերազմը լրջորեն չգնահատվեց ո՛չ Հայաստանի իշխանությունների, ո՛չ էլ քաղաքական կուսակցությունների եւ նույնիսկ քաղաքագետների կողմից, մինչդեռ ակնհայտ է, որ այդ պատերազմն անուղղակիորեն շոշափում է նաեւ մեր երկրի կենսական շահերը։ - Չեմ կարող չհամաձայնել Ձեր դիտարկմանը, բայց կուզեի այդ առթիվ կատարել մեկ հստակեցում. պատերազմը վրաց-օսեթական էր, եւ միայն հետո էր, որ այն վերածվեց ռուս-վրացականի։ - Այսինքն, Դուք ուզում եք ասել, որ նախահարձակը Վրաստանն էր, եւ Ռուսաստանը հարկադրաբա՞ր ներքաշվեց պատերազմի մեջ։ - Ես ոչինչ չեմ ուզում ասել, այլ ընդամենը արձանագրում եմ ակնհայտ փաստերը։ Ոչ ոք չի կարող վիճարկել, որ պատերազմը սանձազերծել էր Վրաստանը՝ նպատակ հետապնդելով զենքի ուժով վերացնել Հարավային Օսեթիայի հանրապետությունը։ Ոչ ոք չի կարող վիճարկել նաեւ, որ Ռուսաստանն, իր վճռական միջամտությամբ, հարավ-օսեթական ժողովրդին փրկեց ցեղասպանությունից։ Եթե ռուսական օգնությունն ուշանար թեկուզ վեց ժամով, այսօր Հարավային Օսեթիա գոյություն չէր ունենա։ |
| 2009-12-19 | «Հավատում եմ, որ հաղթելու ենք». հարցազրույց Նիկոլ Փաշինյանի հետ
- Ես խոստացել եմ, որ անկախ նրանից` բանտում կլինեմ, թե ազատության մեջ, պետք է օգտագործեմ հանուն Ազատ եւ Երջանիկ Հայաստանի, հանուն օրինականության եւ ազատության պայքարելու բոլոր հասու մեթոդները: Երեւանի թիվ 10 ընտրատարածքում 2010 թվականի հունվարի 10-ին կայանալիք ընտրություններին իմ մասնակցությունը հենց այդ խոստումը ի կատար ածելու պարտականությամբ է պայմանավորված: |
| 2009-12-17 | Հարցազրույց ՍԴՀԿ ատենապետ Լյուդմիլա Սարգսյանի հետ
- Ամեն դեպքում Դուք Ձեզ դեռ համարո՞ւմ եք ատենապետ: - Ինձ թվում է` ոչ թե ես եմ համարում, այլ դա փաստ է: Ով ում ինչ ուզում է հայտարարի, ես գրանցված ատենապետն եմ: Արդարադատության նախարարությունում, պետռեգիստրում փաստաթղթերով, օրինական ընտրված ատենապետը մինչև հունվարի 9-ը Լյուդմիլա Սարգսյանն է, հուսով եմ` հետո էլ: - Դիմելո՞ւ եք դատարան: -Իհարկե, ես հայտարարել եմ և նորից հայտարարում եմ` եթե որևիցե մեկը կհամարձակվի հանդես գալ որպես Հայաստանյան վարիչ մարմնի անդամ կամ որպես ատենապետ, նա ուղիղ կկանգնի դատարանի առաջ: Իսկ հունվարի 9-ից հետո էլ օրինական ատենապետ կլինի, և նորից կկանգնեն դատարանի առաջ, եթե կփորձեն վիճարկել այդ փաստը: |
| 2009-12-01 | Հարցազրույց ՀՀ նախկին արտգործնախարար Ալեքսանդր Արզումանյանի հետ
-Ըստ Ձեզ՝ ե՞րբ կստորագրվի Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ շրջանակային համաձայնագիրը։ -Կոնկրետ ժամկետներ չէի նշի։ Ընդհանրապես կանխատեսումներն անշնորհակալ գործ են։ Ինչպես բազմիցս հայտարարել եմ, հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորումը և Ղարաբաղի հարցի կարգավորումը պայմանավորված են միմյանցով, և վերջին զարգացումները ցույց են տալիս, որ կողմերն արդեն իսկ շատ մոտ են շրջանակային փաստաթուղթ ստորագրելուն։ Ե՞րբ դա կլինի՝մեկ երկու ամիսների ընթացքո՞ւմ, թե՞ մի քիչ ավելի ուշ, չեմ կարող ասել, բայց այն, որ արդեն իսկ սեղանին դրված են փաստաթղթեր, որոնք ստորագրման կարիք ունեն, ակնհայտ է. բոլոր զարգացումները գալիս են վկայելու հենց այդ մասին։ |
| 2009-11-19 | Արամ Մանուկյան. հատված հարցուպատասխանից
-Նոյեմբերի 11-ին ՀԱԿ ակտիվի ժողովում հնչած Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ելույթի վերջին հատվածում հիշատակվում էր Եղիազար Այնթապցու մասին։ Դա Լևոն Տեր-Պետրոսյանի կողմից Սերժ Սարգսյանին ուղղված համագործակցության առաջա՞րկ էր։ -Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հայտարարում է՝ եղբա՛յր, եթե քեզ պետք է իշխանություն, պետք է լեգիտիմություն, ապա դրա համար չարժե Հայաստանի, հայ ժողովրդի սեփականությունը վաճառել ուրիշներին և դրանով ապահովել իշխանություն։ Արի՛, վերցրո՛ւ քո իշխանությունը, բայց երբեք պատմական ու ազգային առումով կորուստներ մի՛ տուր և Հայաստանը մի՛ վաճառիր օտարին։ Սա շատ տխուր, բայց ռեալիստական և պարզ մոտեցում է։ Եթե մարդ իշխանատենչ է, եթե շահամոլ է, և դրա արդյունքում տուժում է նրա երկիրը, իսկ երկու սրբագույն խնդրի (կապված մեծաքանակ զոհերի հետ՝ Ցեղասպանության և Ղարաբաղի) դավաճանությունը, ուրացումը պատմության ազգային մեծ ժամանակների առումով մեծ կորուստ է... |
| 2009-11-12 | Հարցազրույց Պահպանողական կուսակցության նախագահ Միքայել Հայրապետյանի հետ
- Ինչպե՞ս եք գնահատում ՀԱԿ ակտիվի ժողովի ժամանակ հնչած Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ելույթը։ Մասնավորապես, հայ-թուրքական ներկայիս գործընթացի և ԼՂ-ի հակամարտության վերաբերյալ Ձեր դիրքորոշումները համընկնո՞ւմ են նոյեմբերի 11-ին Լ. Տեր-Պետրոսյանի ներկայացրած դրույթներին։ Եթե ոչ, ապա ո՞րն է Ձեր դիրքորոշումը։ - Դա կշռադատված ելույթ էր, որի դրույթներին հայ պահպանողականներս համաձայն ենք: Ավելին, մեզ առավել կարևոր ու հոգեհարազատ էր այն խորքային էմոցիոնալ շերտը, որ առկա էր ենթատեքստում: - Հաշվի առնելով, որ նոյեմբերի 11-ին Լ. Տեր-Պետրոսյանը հայտարարեց, թե արձանագրությունների պարունակած դրույթներիցմիակ անընդունելին հայ և թուրք պատմաբանների հանձնաժողովիստեղծմանը վերաբերող կետն է, կարելի՞ է ասել, որ Լ. Տեր-Պետրոսյանը դեմ է ոչ թե Հայաստան-Թուրքիա ամբողջ արձանագրությանը, այլ՝ միմիայն հայ և թուրք պատմաբանների հանձնաժողովիստեղծմանը վերաբերող կետին։ |
| 2009-10-22 | Հովհաննես Հովհաննիսյան
-Ինչպե՞ս եք գնահատում Թուրքիայի հետ հարաբերություն հաստատելու ներկա գործընթացը։ -Եթե դիտարկենք, թե ինչպես զարգացավ հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորումը, ապա դա մեծ անակնկալ էր, որ մատուցվեց հայ ժողովրդին. մեր պետությունը, ժողովուրդը պատրաստ չէր նման պայմաններով և իրավիճակում գնալ հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորմանը։ Այն արձանագրությունները, որոնք ստորագրվեցին, իրապես պարունակում են շատ լուրջ նախապայմաններ և բացարձակապես չեն արտացոլում Հայաստանի, հայ ժողովրդի շահերը։ Այն խմբում, որ մենք Ցյուրիխում տեսանք, Հայաստանի, հայ ժողովրդի շահերը ներկայացնող սուբյեկտ չունեինք։ |
| 2009-09-23 | Երվանդ Մանարյան
-Ինչպե՞ս եք գնահատում Հայաստանի և Թուրքիայի միջև նախաստորագրված արձանագրությունները։ -Ես խուսափում եմ որոշակի կարծիք հայտնել նախաստորագրված արձանագրությունների վերաբերյալ, որովհետև քաղաքական գործիչ չեմ։ Միայն մի բան գիտեմ՝ ազգային արժանապատվությունը ոտքի տակ չպիտի դրվի։ Ինձ թվում է, որ այնտեղ շատ բան կա, որ հենց այդ վտանգը պարունակում է։ -Ձեր մտահոգությունը ներկայացրե՞լ եք «Հայ ազգային կոնգրեսի» ղեկավարությանը։ -Ինձ համար մոտ և ընդունելի է ՀԱԿ-ի դիրքորոշումը։ -Բայց ՀԱԿ կենտրոնական գրասենյակի տարածած հաղորդագրության մեջ ասվում է, որ «արձանագրությունները զգալի տեղաշարժ են»։ -Վտանգն ավելի շատ նրանում է, որ հնարավոր է՝ այդ ամբողջ գործառույթները միայն իշխանությունը պահպանելու համար լինեն։ Սա շատ ծանր խնդիր է, դա զուտ քաղաքական դիվանագիտական խնդիր չէ։ Շատ զարմանալի է, որ ավանդական լուրջ կուսակցությունն այս ամբողջ գործընթացի մեջ մեղադրում է արտաքին գործերի նախարարին այն դեպքում, երբ այդ ամենի համար անմիջականորեն պատասխանատու է նախագահը։ Չեմ հասկանում, թե ինչ է կատարվում։ |
| 2009-06-09 | Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի հարցազրույցը Ա1+ գործակալությանըՂԱՐԱԲԱՂՅԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՄԱՆ ԱՎԱՐՏԱԿԱՆ ՓՈՒԼԸ
- Նախ՝ ես չեմ մոռացել իմ խոստումը։ Ավելին, այս զրույցն առարկայական դարձնելու նկատառումով, ավելորդ չեմ համարում ընթերցողին հիշեցնել ելույթիս համապատասխան հատվածը. «Մոտակա ամիսներին մեզ սպասում են Ղարաբաղի եւ հայոց պետականության ճակատագրի հետ կապված կարեւորագույն իրադարձություններ, որոնք այս հանգրվանում երկրորդական են դարձնում ներքաղաքական խնդիրները։ Մենք ուշի ուշով հետեւելու ենք այդ իրադարձությունների զարգացմանը, գնահատելու Հայաստանի իշխանությունների ձեռնարկած քայլերի համարժեքությունը իրավիճակի պահանջներին, հասարակությանը մշտապես իրազեկ պահելու Ղարաբաղյան կարգավորման ընթացքի մասին եւ փորձելու կանխել կամ նվազագույնի հասցնել հայկական կողմի շահերին սպառնացող վտանգները»։ Ինչ վերաբերում է Ձեր բուն հարցին, ապա, անշուշտ, մոսկովյան հռչակագիրը գործընթացի կարեւորագույն զարգացումներից մեկը պետք է դիտել։ |